Zoek

Afschrikking of rechtvaardige bejegening: wat werkt tegen recidive?

NSCR-onderzoeker Anja Dirkzwager heeft samen met Peter van der Laan en Paul Nieuwbeerta een subsidie gekregen in de NWO Open Competitie voor het project Afschrikking versus rechtvaardige bejegening. Het succesvol terugdringen van recidive. Het onderzoek is een samenwerkingsverband met de Universiteit Leiden en draagt bij aan NSCR-onderzoek naar de doelstellingen, uitvoering en effecten van strafrechtelijke sancties die de vrijheid van een dader beperken.

Een belangrijk doel van het opleggen van straffen is voorkomen dat personen die al criminaliteit hebben gepleegd, opnieuw de fout in gaan. Maar wereldwijd zijn de recidivecijfers hoog. Het strafrechtelijk systeem veronderstelt doorgaans dat criminelen minder recidiveren als zij straffen als zwaar(der) ervaren én als zij zich eerlijk(er) en respectvol(er) behandeld voelen. Deze veronderstellingen zijn gebaseerd op twee bekende criminologische theorieën: de afschrikkingstheorie en de procedurele rechtvaardigheidstheorie. Of deze veronderstellingen kloppen, is nog niet goed onderzocht. Het project Afschrikking versus rechtvaardige bejegening. Het succesvol terugdringen van recidive onderzoekt deze ideeën bij gedetineerden.

Gevolgen van ervaren strafzwaarte en ervaren bejegening

Het overkoepelende doel van het onderzoek is toetsen in hoeverre de afschrikkings- en procedurele rechtvaardigheidstheorieën opgaan voor gedetineerden. Hangt de zwaarte van de straf en de bejegening van gedetineerden inderdaad samen met hun kans op recidive? Is één van deze twee belangrijker voor het terugdringen van recidive? Is een respectvolle bejegening door de rechter net zo belangrijk als een respectvolle bejegening door het gevangenispersoneel? Dit zijn enkele vragen waar het onderzoek zicht op richt. Hierbij worden zowel de determinanten als de gevolgen van de ervaren strafzwaarte en de ervaren bejegening onderzocht.

Gedetineerden volgen vanaf start detentie tot zes maanden na vrijlating

In het project worden kwantitatief, kwalitatief en observationeel onderzoek gecombineerd. Er wordt gebruikgemaakt van eerder verzamelde gegevens uit het grootschalige en longitudinale Prison Project. Daarnaast zullen twee promovendi een nieuwe longitudinale dataverzameling opzetten en uitvoeren, waarbij zij een aantal gedetineerden volgen vanaf het begin van hun detentie tot zes maanden na hun vrijlating. De promovendi zullen deze personen herhaaldelijk interviewen en hun contacten observeren met verschillende actoren uit het rechtssysteem, zoals de Officier van Justitie, rechter en gevangenispersoneel.

Lees meer over het cluster Sancties.

 

dr. Anja Dirkzwager

Over dr. Anja Dirkzwager

Anja Dirkzwager promoveerde in 2002 bij de Vrije Universiteit in Amsterdam op een grootschalig onderzoek naar posttraumatische stressreacties bij Nederlandse militairen die aan internationale vredesoperaties hebben deelgenomen en het welzijn van hun familieleden.
Daarna werkte zij als onderzoeker bij het Nederland Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL), waar zij lichamelijke en psychische gezondheidsgevolgen van rampen onderzocht (Vuurwerkramp Enschede & Nieuwjaarsbrand Volendam).

Sinds augustus 2007 is zij als senior onderzoeker verbonden aan het NSCR. Zij is één van de projectleiders van het Prison Project, een grootschalig en longitudinaal onderzoek naar de effecten van detentie op de verdere levensloop van gedetineerden en hun gezinsleden. Haar specifieke onderzoeksinteresse gaat uit naar de lichamelijke en psychische gezondheid van gedetineerden en hun familieleden, de ervaringen van gedetineerden tijdens detentie en de onbedoelde effecten van detentie op het verdere leven van gedetineerden.

Ze is ook voorzitter van de ESC working group Prison Life & Effects of Imprisonment.

Anja maakt deel uit van de Clusters Levensloop, Intergenerationeel en Sancties.

Bekijk alle berichten




NSCR