Zoek

Alcoholconsumptie bevordert ingrijpen bij noodsituaties

Persbericht

Mensen die alcohol hebben gedronken, grijpen sneller in bij noodsituaties in het bijzijn van anderen dan wanneer ze niet hebben gedronken. Dit blijkt uit het onderzoek van wetenschappers van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). De resultaten bevestigen deels het bystander effect: als er andere mensen aanwezig waren, werd er minder vaak geholpen en vooral ook minder snel geholpen. Maar de deelnemers die relatief meer gedronken hadden, kwamen in de nabijheid van anderen sneller tot actie in een noodsituatie.

Alcohol en focus

Hoewel in het uitgaansleven vaak situaties ontstaan waarin mensen hulp nodig hebben, zoals bij een ruzie of iemand die plotseling onwel wordt, was het bystander effect nog niet onderzocht in relatie tot alcoholconsumptie. VU-hoogleraar Paul van Lange (sociale psychologie): “Alcohol kan juist het gedrag van omstanders beïnvloeden omdat mensen minder nadenken over hun gedrag en minder letten op anderen.” De groep onderzoekers bestudeerde hulpgedrag in situaties waar veel alcohol genuttigd wordt, zoals in verschillende kroegen in Amsterdam. In deze situaties vonden ze het klassieke bystander effect terug, maar bleek ook dat de mensen die relatief meer gedronken hadden sneller ingrepen in geval van nood. Van Lange: “We willen natuurlijk geen reclame maken voor alcohol, maar onze onderzoeksresultaten laten zien dat alcohol ook positieve effecten kan hebben. Alcohol wordt vaak gekoppeld aan agressie, maar nu zien we dat ook alcohol een stimulans kan zijn om anderen te helpen, en dat snel te doen. En dat is belangrijk omdat juist in de klassieke bystander-situaties, zoals misdrijven en ongelukken, elke seconde telt.”

De complexiteit van helpen

Het onderzoek maakt aannemelijk dat mensen met een slok op (twee tot zes glazen) minder op hun omgeving letten en zich daardoor minder aantrekken van wat anderen opvallend gedrag vinden. Ook is het waarschijnlijk dat mensen met alcohol op sneller geneigd zijn tot actie en zich in noodsituaties sneller laten leiden door hun impuls om te helpen. Als er in een noodsituatie ook andere omstanders zijn, zullen mensen met wat alcohol op anderen in nood sneller een helpende hand bieden. Zonder alcohol nemen mensen in de regel een meer afwachtende houding aan en gaan mee met de omstanders die niet helpen.

Credits beeld: Shutterstock

prof. dr. Henk Elffers

Over prof. dr. Henk Elffers

Henk Elffers is emeritus hoogleraar Empirische bestudering van de strafrechtpleging aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij is opgeleid als wiskundig statisticus aan de UvA en promoveerde in 1991 aan de EUR op het proefschrift “Income tax evasion: Theory and Measurement”. Hij was verbonden aan het Mathematisch Centrum Amsterdam, aan de Interfaculteit Aardrijkskunde RU Utrecht, was universitair hoofddocent Methodologie van het empirisch rechtsgeleerd onderzoek aan de EUR en hoogleraar rechtspsychologie aan de Universiteit Antwerpen.

Henk Elffers publiceerde o.a. over betrouwbaarheid en validiteit van sociaal-wetenschappelijke meetinstrumenten, multivariate methoden, sociaal-psychologische modellen voor naleving en handhaving van regels, fiscale compliance, simulatiemethoden, rationele-keuzetheorie en locatiekeuze van daders, veiligheidsgevoelens, de verhouding rechter – publiek, en verplaatsing van criminaliteit. Zijn onderzoeksbelangstelling gaat uit naar datakwaliteit van criminologische data, en naar verfijning van de rationele-keuzetheorie voor beslissinggedrag van potentiële regelovertreders, waarbij de rol van de aanwezigheid van ‘guardians’ speciale aandacht krijgt.

Henk maakt deel uit van de Clusters Empirical Legal Studies, Criminal Events, Ruimtelijk-temporeel, Computationeel en Technologische innovaties (CRIME Lab).

Bekijk alle berichten

2013

Lindegaard, M R; Bernasco, W; Jacques, S; Zevenbergen, B

Posterior gaines and immediate pains. Offender emotions before, during and after robberies Book Chapter

Van Gelder, J -L; Elffers, H; Reynald, D M; Nagin, D (Ed.): Affect and cognition in criminal decision making. Between rational choices and lapses of self-control, pp. 58-76, Routledge, Abingdon, 2013.

BibTeX

Shalvi, S; Gelder, Van J -L; der Schalk, Van J

Emotional justifications for unethical behavior Book Chapter

Van Gelder, J -L; Elffers, H; Reynald, D M; Nagin, D (Ed.): Affect and cognition in criminal decision making. Between rational choices and lapses of self-control, pp. 179-193, Routledge, Abingdon, 2013.

BibTeX

Gelder, Van J -L; Elffers, H; Reynald, D M

Anticipated and immediate affect in criminal decision making. From anger to shame Book Chapter

Van Gelder, J -L; Elffers, H; Reynald, D M; Nagin, D (Ed.): Affect and cognition in criminal decision making. Between rational choices and lapses of self-control, pp. 161-178, Routledge, Abingdon, 2013.

BibTeX

Gelder, Van J -L; Elffers, H; Reynald, D M; Nagin, D

Introduction: Affect and cognition in criminal decision making. Between rational choice and lapses in self-control Book Chapter

Van Gelder, J -L; Elffers, H; Reynald, D M; Nagin, D (Ed.): Affect and cognition in criminal decision making. Between rational choices and lapses of self-control, pp. jan-19, Routledge, Abingdon, 2013.

BibTeX

2006

Elffers, H; Verboon, P; Huisman, W

Preface Book Chapter

Elffers, H; Verboon, P; Huisman, W (Ed.): Managing and maintaining compliance, pp. V-X, Boom Legal Publishers, Den Haag, 2006, (NSCR-2006.74).

BibTeX

2004

de Keijser, J w; van Koppen, P J

Compensatoir straffen : Over de relatie tussen bewijs, overtuiging en straf. Book Chapter

de Keijser, J w; Elffers, H (Ed.): Het maatschappelijk oordeel van de strafrechter : Wisselwerking tussen rechter en samenleving., pp. 133-183, Boom Juridische Uitgevers., Den Haag, 2004, (NSCR-2004.19).

BibTeX

Tonry, M

Criminology and criminal justice in Europe. Book Chapter

Bruinsma, G J N; Elffers, H; de Keijser, J w (Ed.): Punishment, places and perpetrators : Developments in criminology and criminal justice research., pp. 21-37, Willan, Cullompton, 2004, (NSCR-2004.33).

BibTeX

Bruinsma, G J N; Loeber, R

Challenges for criminological and criminal justice research Book Chapter

Bruinsma, G J N; Elffers, H; de Keijser, J w (Ed.): Punishment, places and perpetrators : Developments in criminology and criminal justice research., pp. mrt-20, Willan, Cullompton, 2004, (NSCR-2004.33).

BibTeX

Weerman, F M

The changing role of delinquent peers in childhood and adolescence : Issues, findings and puzzles. Book Chapter

Bruinsma, G J N; Elffers, H; de Keijser, J w (Ed.): Punishment, places and perpetrators : Developments in criminology and criminal justice research., pp. 279-297, Willan, Cullompton, 2004, (NSCR-2004.33).

BibTeX

van Koppen, P J; Schalken, T M

Rechterlijke denkpatronen als valkuilen : Over zes grote zaken en derzelver bewijs. Book Chapter

de Keijser, J w; Elffers, H (Ed.): Het maatschappelijk oordeel van de strafrechter : Wisselwerking tussen rechter en samenleving., pp. 85-131, Boom Juridische Uitgevers, Den Haag, 2004, (NSCR-2004.19).

BibTeX

van der Laan, P H

European trends and transatlantic inspiration : Youth offending and juvenile justice. Book Chapter

Bruinsma, G J N; Elffers, H; de Keijser, J w (Ed.): Punishment, places and perpetrators : Developments in criminology and criminal justice research., pp. 113-137, Willan, Cullompton, 2004, (NSCR-2004.33).

BibTeX

Elffers, H

Decision models underlying the journey to crime. Book Chapter

Bruinsma, G J N; Elffers, H; de Keijser, J w (Ed.): Punishment, places and perpetrators : Developments in criminology and criminal justice research., pp. 182-197, Willan, Cullompton, 2004, (NSCR-2004.33-4).

BibTeX

Elffers, H; de Keijser, J w

Het geloof in de kloof : Wederzijdse beelden van rechters en publiek. Book Chapter

de Keijser, J w; Elffers, H (Ed.): Het maatschappelijk oordeel van de strafrechter : Wisselwerking tussen rechter en samenleving., pp. 53-84, Boom Juridische Uitgevers, Den Haag, 2004, (NSCR-2004.19).

BibTeX

de Keijser, J w; v.d. Bunt, H G; Elffers, H

Strafrechters over maatschappelijke druk, resposiviteit en de kloof tussen rechter en samenleving. Book Chapter

de Keijser, J w; Elffers, H (Ed.): Het maatschappelijk oordeel van de strafrechter : Wisselwerking tussen rechter en samenleving., pp. 21-51, Boom Juridische Uitgevers, Den Haag, 2004, (NSCR-2004.19).

BibTeX

de Keijser, J w; Elffers, H

Inleiding Book Chapter

de Keijser, J w; Elffers, H (Ed.): Het maatschappelijk oordeel van de strafrechter : Wisselwerking tussen rechter en samenleving., pp. 1-mrt, Boom Juridische Uitgevers, Den Haag, 2004, (NSCR-2004.19).

BibTeX

2014

Gelder, Van J L; Elffers, H; Reynald, D M; Nagin, D

Introduction: Affect and cognition in criminal decisionmaking: Between rational choices and lapses of self-control Book Chapter

Van Gelder J.L., Elffers Reynald & Nagin H D M D (Ed.): Affect and cognition in criminal decision making. Between rational choices and lapses of self-control, pp. jan-19, Routledge, London, New York, 2014.

BibTeX

Gelder, Van J L; Reynald, D M; Elffers, H

Anticipated emotions and immediate affect in criminal decision making: From shame to anger Book Chapter

Van Gelder J.L., Elffers Reynald & Nagin H D M D (Ed.): Affect and cognition in criminal decision making. Between rational choices and lapses of self-control, pp. 161-178, Routledge, London, New York, 2014.

BibTeX




NSCR