Zoek

Beschuldiging seksueel kindermisbruik bij (v)echtscheidingen

Tijdens een (v)echtscheiding worden soms beschuldigingen geuit van seksueel misbruik van een of meer van de kinderen. Uit promotieonderzoek van Anne Smit aan de VU en het NSCR blijkt dat zo’n beschuldiging verstrekkende gevolgen kan hebben. De civiele rechter staat ondertussen voor een dilemma.

Een van de zwaarste beschuldigingen die tijdens een (v)echtscheiding kan worden geuit, is die van seksueel kindermisbruik. Vaak blijft onduidelijk wat er precies is gebeurd. In een zeer klein aantal gevallen komt vast te staan dat het misbruik inderdaad is voorgevallen. In een ook zeer klein aantal gevallen blijkt dat de beschuldiging opzettelijk vals was. Ongegronde meldingen worden lang niet altijd opzettelijk gedaan: uitlatingen en gedragingen van kinderen kunnen onterecht worden gezien als signalen van seksueel misbruik.

Beslissing familierechter heeft vergaande gevolgen voor gezag, verblijf en omgang

Ondertussen moet de civiele rechter wel – terwijl het kind mogelijk seksueel wordt misbruikt – een beslissing nemen over gezag, verblijf, verdeling van zorg- en opvoedingstaken of omgang. Verkeerde beslissingen kunnen vergaande gevolgen hebben. Zo kan het contact tussen kind en de beschuldigde ouder langdurig worden verbroken en daarmee beschadigd raken. Rechters geven aan dat de beschuldiging niet alleen een signaal van gezinsproblemen kan zijn, maar ook de oorzaak van problemen.

Ouder-kindrelatie niet onherstelbaar beschadigen

Het promotieonderzoek van Smit is het eerste in Nederland waarin deze problematiek wordt belicht. Ze onderzocht dossiers en interviewde rechters, advocaten en deskundigen. De rechters merkten op dat zij deze beschuldigen niet vaak, maar wel met enige regelmaat tegenkomen. Smit’s onderzoek laat zien dat slechts in een deel van de gevallen aangifte is gedaan en dat de uitkomst van het strafproces vaak (te) lang op zich laat wachten. Civiele rechters nemen nu vaak beslissingen als begeleid toezicht. Hiermee wordt het risico op misbruik geminimaliseerd, terwijl de kans dat de ouder-kindrelatie niet onherstelbaar beschadigd wordt zo groot mogelijk blijft.

Publicatiegegevens en verder lezen

Smit, A.E. (2019). Tussen kwaad of erger: Een empirisch onderzoek naar beschuldigingen van seksueel kindermisbruik tijdens (echt)scheidingen en daaropvolgende familierechtelijke procedures over kinderen. VU/NSCR Amsterdam.

Over prof. dr. mr. Catrien Bijleveld


Catrien Bijleveld is directeur van het NSCR sinds augustus 2014. Zij studeerde in 1986 cum laude af in Methoden en Technieken van Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek. In 1989 promoveerde zij op de analyse van categorische tijdreeksen. Na een aanstelling als statistisch consultant bij TNO (Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek), werkte zij zeven jaar als universitair docent bij de vakgroep Methoden en Technieken bij het Departement Psychologie van de Universiteit Leiden. In 1997 werd zij programmacoördinator bij het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie, en was daar onder meer verantwoordelijk voor onderzoek naar strafrechtspleging, milieuhandhaving, ex-tbs-gestelden, recidive in algemene zin en vreemdelingen.

In 2002 studeerde zij cum laude af in de Rechtsgeleerdheid aan de Universiteit Leiden. Vanaf 1 januari 2001 tot augustus 2014 werkte zij als senior onderzoeker bij het NSCR. Haar onderzoeksactiviteiten richten zich vooral op onderzoek naar criminele carrières en (experimenteel) onderzoek naar de effectiviteit van interventies, jeugdige zedendelinquenten, historische trends en de intergenerationele doorgifte van delinquent gedrag. Catrien Bijleveld is ook hoogleraar Methoden en Technieken van Criminologisch Onderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij is lid van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) en van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW).

Catrien maakt deel uit van de Clusters Levensloop, Intergenerationeel en Extremisme/terrorisme.

Bekijk alle berichten




NSCR