Zoek

DNA-onderzoek minder hard dan altijd werd gedacht

Persbericht

DNA-onderzoek is veel minder hard dan altijd werd gedacht, zo blijkt uit artikelen in het Forensic Science International: Genetics en het Nederlands Juristenblad. Tijdens een experiment kwamen DNA-deskundigen tot sterk van elkaar verschillende oordelen over dezelfde DNA-profielen. Die verschillen leidden ook tot verschillende oordelen van Masterstudenten Rechtsgeleerdheid over hoe belastend de rapporten zijn voor de verdachte.

Het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) en het Instituut voor Strafrecht en Criminologie (Universiteit Leiden) vroegen DNA-deskundigen uit verschillende landen om de DNA-profielen van een berovingszaak te beoordelen en daar een rapport over te schrijven. Negentien deskundigen uit zeven landen werkten mee aan het onderzoek. Aan elke deskundige werden dezelfde DNA-profielen voorgelegd. Die profielen waren gemaakt van DNA gevonden op het T-shirt van de aangeefster van een beroving, onder haar nagels, en op een sigarettenpeuk. Bij de politie verklaart de aangeefster dat ze buiten bij een café een sigaret is gaan roken. Een man heeft haar bij haar schouder vastgepakt en haar tas afgenomen. Ze heeft de man gekrabd tijdens de worsteling die toen volgde. De man zegt iets anders: hij heeft de vrouw in het café ontmoet, en ze hebben buiten samen (dezelfde) sigaret gerookt. Daarna is hij naar huis gegaan.

De rapporten die de deskundigen schreven, verschilden op diverse punten van elkaar. Meest in het oog springend waren de conclusies over het DNA in het nagelvuil. Dit DNA-profiel was een mengsel van het slachtoffer en een beperkt aantal kenmerken van de verdachte. Als er DNA in het nagelvuil van de aangeefster zit dat matcht met dat van de verdachte, is dat heel belastend voor de verdachte. Het kan immers betekenen dat zij hem heeft gekrabd tijdens een worsteling, en dat daarbij lichaamsmateriaal van hem onder haar nagels is gekomen. Juist op dit punt verschilden de conclusies van de deskundigen sterk van elkaar. Sommigen rapporteerden een match van dit DNA-materiaal met het profiel van de verdachte en gaven aan dat dat een hoge bewijswaarde heeft. Anderen rapporteerden ook een match, maar schreven ‘slechts’ dat de verdachte niet kon worden uitgesloten. Weer anderen vonden dit materiaal niet geschikt voor vergelijkend DNA-onderzoek. Een enkele deskundige concludeerde juist dat de verdachte kon worden uitgesloten. Heel verschillende conclusies dus.

Uit de negentien rapporten selecteerden de onderzoekers er drie waarvan de conclusies over het nagelvuil sterk van elkaar verschilden, maar die voor het overige op elkaar leken. Negenenzestig studenten van de Master Strafrecht aan de Universiteit Leiden beoordeelden de drie rapporten. Afhankelijk van het rapport, werden de deskundigenconclusies soms belastend gevonden voor de verdachte, en soms juist niet, dit terwijl het steeds over dezelfde DNA-profielen ging.

Nieuwe technieken maken het mogelijk om DNA te halen uit een minieme hoeveelheid lichaamsmateriaal. Tegenwoordig kan men ook uit contactsporen DNA halen, bijvoorbeeld als iemand een voorwerp heeft aangeraakt en dat voorwerp wordt bemonsterd. Bij contactsporen gaat het vaak om mengprofielen en onvolledige profielen. Mengprofielen en onvolledige profielen zijn veel minder eenduidig dan volledige DNA-profielen. Het is moeilijk om dit soort DNA-profielen te interpreteren, en daarbij kan men verschillende keuzes maken. In de praktijk, zo laat dit onderzoek zien, kan dat tot grote verschillen tussen de deskundigen leiden. Het hangt dan van de deskundige af hoe belastend de uitkomsten van het DNA-onderzoek zijn voor de verdachte.

De onderzoekers doen verschillende aanbevelingen. De rechter zou, bij zaken met ingewikkelde profielen, niet slechts op één deskundigenrapport moeten afgaan, maar meerdere deskundigen moeten inschakelen. En vooral zou de rechter zelf altijd kritisch naar het rapport moeten kijken en de conclusies niet zomaar overnemen.

Nadere informatie:
Marijke Malsch, tel. 020 5983945 of 06 29046588 of mmalsch@nscr.nl
Jan de Keijser, tel. 071 5277228 j.w.de.keijser@law.leidenuniv.nl

Credits beeld: Shutterstock

Over mr. dr. Marijke Malsch


Marijke Malsch is senior onderzoeker bij het NSCR. Zij doet onderzoek naar onder meer lekenrechtspraak, privacy van slachtoffers, de betrouwbaarheid van het proces-verbaal van verdachtenverhoor, de Wet Belaging (stalking), de openbaarheid van de strafrechtspleging en de rol van deskundigenbewijs in het strafrecht. Daarnaast is zij rechter-plaatsvervanger bij de Rechtbank Noord-Holland en raadsheer-plaatsvervanger in het Hof Den Bosch. Zij neemt deel aan het onderwijs bij de Vrije Universiteit en coördineert daar het vak Recht en Praktijk.

Marijke maakt deel uit van de Clusters Sancties en Empirical Legal Studies.

Bekijk alle berichten
158 entries « 1 of 4 »

2017

Malsch, M; Kranendonk, R

Fraude en onzorgvuldigheden met het proces-verbaal: Incollection

van Almelo, A E; Hoogeboom, A B; Muller, E R; Pheijffer, M (Ed.): Handboek Fraude, pp. 213-222, Wolters Kluwer, Deventer, 2017.

BibTeX

2015

Malsch, M; Kranendonk, R; de Keijser, J; Elffers, H; Komter, M; de Boer, M

De papieren muur. Proces-verbaal maakt bewijsvoering soms onbetrouwbaar Journal Article

Nederlands Juristenblad, (3), pp. 179-184., 2015.

BibTeX

Malsch, M; Kranendonk, R; de Keijser, J; Elffers, H; Komter, M; de Boer, M

Kijken, luisteren, lezen Technical Report

Politie en Wetenschap; NSCR Apeldoorn/Amsterdam, (Politie & Wetenschap), 2015.

BibTeX

Malsch, M

Sommige stalkers moet je behandelen (Volkskrant) Technical Report

Volkskrant, 18 augustus, Opiniepagina., 2015.

BibTeX

Malsch, M

Sommige stalkers moet je behandelen. (Nederlands Dagblad) Technical Report

Nederlands Dagblad, 28 augustus, 10-11., 2015.

BibTeX

Malsch, M

Boekbespreking van K. Lens, Do these words give rise to doubts? Unraveling the effects of delivering a Victim Impact Statement (2014). Technical Report

Tijdschrift voor Criminologie, 3, 329-333., 2015.

BibTeX

Malsch, M

Review of P. Keyzer (ed.) (2013), Preventive Detention: Asking the Fundamental Questions. Cambridge, UK: Intersentia. 307 pp. ISBN 978-1-78068-117-7, Technical Report

http://cjb.sagepub.com/content/42/2/237.full, 2015.

BibTeX

2013

Mesmaecker, De V; Kranendonk, R P; Malsch, M

De variabiliteit van slachtofferbehoeften: de invloed van de gepercipieerde intentie van de dader op de behoefte aan procedurele rechtvaardigheid en actieve participatie Journal Article

Panopticon, 34 (2), pp. 80-99, 2013.

BibTeX

Duker, M; Malsch, M

Onschadelijkmaking: een problematische trend in criminaliteitsbestrijding Journal Article

Tijdschrift voor Veiligheid, 12 (1), pp. mrt-15, 2013.

BibTeX

Malsch, M

De afstand tussen burger en rechter Journal Article

Recht der Werkelijkheid, (2), pp. jun-20, 2013.

BibTeX

Malsch, M

Meervoudig beslissen niet altijd garantie voor kwaliteit Journal Article

Nederlands Juristenblad, (19), pp. 1273, 2013.

BibTeX

Malsch, M

Mensenhandel: het verwachte effect van strafverhogingen Journal Article

TREMA. Tijdschrift voor de Rechterlijke Macht, 36 (1), pp. 3-okt, 2013.

BibTeX

Malsch, M

Waardoor laat de strafrechter zich overtuigen? De rol van onmiddellijkheid bij het bewijs Journal Article

Cahiers Politiestudies, 3 (28), pp. 263-278, 2013.

BibTeX

Malsch, M; Kranendonk, R P; Mesmaecker, De V

Vergelding en herstel: de behoeften van het slachtoffer Journal Article

Tijdschrift voor Herstelrecht, (1), pp. jul-22, 2013.

BibTeX

Rijnsburger, M; Malsch, M

Toetsing door de rechter van deskundigenbewijs. Is er voldoende tegenspraak? Journal Article

Expertise & Recht, (1), pp. 1-aug, 2013.

BibTeX

Malsch, M

Een transparanter rechtssysteem in Nederland? Mogelijkheden en onmogelijkheden van meer openbaarheid Book Chapter

Broeders, D; Prins, J E J; Griffioen, H; Jonkers, P; Bokhorst, M; Sax, M (Ed.): Speelruimte voor transparantere rechtspraak, pp. 265-296, Amsterdam University Press, Amsterdam, 2013.

BibTeX

Malsch, M

Het voorspellingsvermogen van de mens: een luchtballon op weg naar de noordpool, de ontbossing van paaseiland en de kredietcrisis Book Chapter

Bernasco, W; Ruiter, S; Huisman, W; Bruinsma, G J N (Ed.): Eenvoud en vescheidenheid. Liber Amicorum voor Henk Elffers, pp. 95-106, NSCR & Afd. Criminologie Vrije Universiteit Amsterdam, Amsterdam, 2013.

BibTeX

Malsch, M

Rechter, OM en samenleving Book Chapter

Muller, E R; Cleiren, C P M (Ed.): Rechterlijke macht en rechtshandhaving in Nederland, pp. 365-382, Kluwer, Deventer, 2013.

BibTeX

Malsch, M; Keijser, De J W; Debets, S

Seriestalkers Book Chapter

Van Wijk, A; Van Leiden, I (Ed.): Serieplegers. Kenmerken, achtergronden en opsporing, pp. 95-110, Boom Lemma uitgevers, Den Haag, 2013.

BibTeX

Malsch, M; Taverne, M D; Elffers, H; Keijser, De J W; Kranendonk, R P

DNA-rapporten: makkelijker kunnen we het niet maken, begrijpelijker wel Book

Boom Lemma uitgevers, Den Haag, 2013.

BibTeX

2012

Malsch, M

Geinformeerde burgers willen geen zwaardere straffen. Journal Article

Fiat Justitia, 24 (2), pp. 32-35, 2012, (NSCR-2012.9).

BibTeX

2011

Malsch, M; Alberts, W C; de Keijser, J W; Nijboer, J F

Ontzetting uit beroep of ambt : Herleving van een weinig gebruikte straf? Journal Article

Justitiële Verkenningen, 37 (1), pp. 77-89, 2011, (NSCR-2011.1).

BibTeX

Malsch, M; de Keijser, J W; Debets, S E C

Are stalkers recidivists? : Repeated offending by convicted stalkers Journal Article

Violence &Victims, 26 (1), pp. mrt-15, 2011, (NSCR-2011.26).

BibTeX

Debets, S E C; de Keijser, J W; Malsch, M

Stalkers na veroordeling op het rechte pad? : Een exploratief onderzoek naar de recidive onder stalkers. Journal Article

Panopticon, 32 (4), pp. dec-28, 2011, (NSCR-2011.43).

BibTeX

Duker, M; Malsch, M

Behartiging van slachtofferbelangen bij de buitengerechtelijke afdoening van strafzaken. Journal Article

Trema, 34 (6), pp. 217-223, 2011, (NSCR-2011.30).

BibTeX

de Keijser, J W; Malsch, M; Kranendonk, R; de Gruijter, M

Written records of police interrogation : Differential registration as determinant of statement credibility and interrogation quality Journal Article

Psychology, Crime and Law, 17 , 2011, (NSCR-2011.32).

BibTeX

Malsch, M

Bespreking van ‘Stalking in the Netherlands’ (S. van der Aa). Proefschrift, Universiteit Tilburg, 2010 Journal Article

Delikt en Delinkwent, 41 (7), pp. 813-819, 2011, (NSCR-2011.70).

BibTeX

Malsch, M

Lekenrechtspraak : Iets voor Nederland? Journal Article

Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken, (9), pp. 8-nov, 2011, (NSCR-2011.58).

BibTeX

Malsch, M

Raio-opleiding zorgt niet voor meer diversiteit rechterlijke macht Journal Article

Nederlands Juristenblad, 86 (22), pp. 1132-1133, 2011, (NSCR-2011.31).

BibTeX

Malsch, M

Rechters zonder toga : Een garantie voor een rechtvaardige procedure? Journal Article

Mens & Maatschappij, 86 (3), pp. 305-327, 2011, (NSCR-2011.69.pdf).

BibTeX

2010

de Keijser, J W; Malsch, M; Kranendonk, P R; de Gruijter, M

Een proces-verbaal opschrijven : De verschillen en de gevolgen. Journal Article

Kennislink, 2010, (NSCR-2010.85).

BibTeX

Malsch, M

De deskundige als rechter : Ondernemingskamer, Penitentiaire Kamer en Pachtkamer. Journal Article

Recht der Werkelijkheid, 31 (1), pp. 28-43, 2010, (NSCR-2010.46).

BibTeX

Malsch, M

De taal van het recht Journal Article

Linguaan : Vakblad voor tolken en vertalers, 22 (4), pp. 18-19, 2010, (NSCR-2010.69).

BibTeX

Malsch, M

Europa vaart wel bij lekenrechtspraak Journal Article

De Republikein, 6 (1), pp. okt-13, 2010, (NSCR-2010.23).

BibTeX

Malsch, M

Verhaal of analyse? : De bijdrage van deskundigen in het strafrecht. Journal Article

Strafblad, 8 (2), pp. 119-125, 2010, (NSCR-2010.38).

BibTeX

Malsch, M

Weinig toezicht op beroepsverboden Journal Article

Kennislink, pp. 4, 2010, (NSCR-2010.20).

BibTeX

Malsch, M; Alberts, W C; de Keijser, J W; Nijboer, J F

Beroepsverboden in Nederland : De strafrechtelijke ontzetting uit beroep of ambt nader bekeken. Book

Boom Juridische Uitgevers, Den Haag, 2010, (NSCR-2010.05).

BibTeX

Malsch, M; de Keijser, J W; Kranendonk, R; de Gruijter, M

Het verhoor op schrift of op band? : De gevolgen van het 'verbaliseren' van verhoren voor het oordeel van de jurist. Journal Article

Nederlands Juristenblad, 85 (37), pp. 2402-2407, 2010, (nscr-2010.71).

BibTeX

Malsch, M; Visscher, M; Blaauw, E

Stalking : De rol van de wet en van andere remedies. Book Chapter

van Koppen, P J; Merckelbach, H; Jelicic, M; de Keijser, J W (Ed.): Reizen met mijn rechter : Psychologie van het recht., pp. 135-151, Kluwer, Deventer, 2010, (NSCR-2010.15-3).

BibTeX

Malsch, M

Advocaten die de uitkomst van de zaak voorspellen. Book Chapter

van Koppen, P J; Merckelbach, H; Jelicic, M; de Keijser, J W (Ed.): Reizen met mijn rechter : Psychologie van het recht., pp. 847-859, Kluwer, Deventer, 2010, (NSCR-2010.15-6).

BibTeX

2009

Malsch, M; Alberts, W C; de Keijser, J W; Nijboer, J F

Strafrechtelijke ontzetting uit beroep of ambt : Oplegging en naleving in de periode 1995 - 2008 Technical Report

NSCR 2009, (NSCR-2009.71).

BibTeX

Malsch, M; Freckelton, I

The evaluation of evidence : Differences between legal systems. Book Chapter

Kaptein, H; Prakken, H; Verheij, B (Ed.): Legal evidence and proof : Statistics, stories, logic., pp. 117-134, Ashgate, Farnham, 2009.

BibTeX

Malsch, M; Groenen, A; de Keijser, J W; Vervaeke, G

Dealing with stalking : Police intervention or court decision? Journal Article

International Review of Victimology, 16 (1), pp. 51-65, 2009, (NSCR-2009.39).

BibTeX

Raat, R; Heijnen, W M M; Malsch, M

Zijn rapporten van DNA-deskundigen duidelijk voor juristen? Journal Article

Trema, 32 (4), pp. 157-162, 2009, (NSCR-2009.21).

BibTeX

Faasen, M; Malsch, M

Fans, stalking en geweld : De risico's van ontsporing van adoratie Journal Article

Maandblad Geestelijke Volksgezondheid, 64 (7-aug), pp. 671-681, 2009.

BibTeX

Faasen, M; Malsch, M

Zijn fans gevaarlijk? : Waarom fans vaak niet overgaan tot stalking en geweld. Journal Article

Kennislink, pp. 6, 2009, (NSCR-2009.76).

BibTeX

Malsch, M

De rechter-plaatsvervanger: erebaan of togavulling? Journal Article

Trema, 32 (10), pp. 432-437, 2009, (NSCR-2009.61).

BibTeX

Malsch, M

Democracy in the courts : Lay participation in European criminal justice systems. Book

Ashgate, Farnham, 2009, (NSCR-2009.47).

BibTeX

2008

Malsch, M

Toetsing en gebruik van deskundigenrapporten. Book Chapter

Broeders, A P A; Muller, E R (Ed.): Forensische wetenschap : Studies over forensische kennis en organisatie., pp. 655-675, Kluwer, Deventer, 2008, (NSCR-2008.67).

BibTeX

Malsch, M

ƒlŽments non-professionnels dans le systme de justice pŽnale aux Pays-Bas Book Chapter

Shapland, J (Ed.): Justice, communauté et société civile., pp. 117-132, L'Harmattan, Paris, 2008, (NSCR-2008.26).

BibTeX

158 entries « 1 of 4 »



NSCR