Zoek

Nationale Stimuleringsactie Empirical Legal Studies

Het rapport van de Nationale Stimuleringsactie Empirical Legal Studies (ELS) is gepubliceerd. Uit het rapport blijkt dat er leemten zijn in het gebruik van empirie in het juridisch onderzoek, het juridisch onderwijs en de rechtspraktijk. ELS is belangrijk omdat het inzicht geeft in hoe het recht in de werkelijkheid functioneert.

Bij empirisch-juridisch onderzoek wordt door middel van empirische methoden antwoord gegeven op rechtswetenschappelijke vragen. ELS-onderzoekers doen bijvoorbeeld onderzoek naar de effectiviteit van rechtsregels of verzamelen feiten over juridische verschijnselen. Meer inzicht in het functioneren van het recht kan bijdragen aan daadwerkelijke verbetering van de rechtspraktijk.

Duurzame samenwerkingsverbanden tussen juristen en sociaal-wetenschappers

Het rapport laat zien dat ondersteuning en gerichte onderzoeksfinanciering ervoor kunnen zorgen dat juristen en sociaal-wetenschappers duurzame samenwerkingsverbanden aangaan en binnen dit kader kunnen juridisch-empirisch onderzoekers worden opgeleid. Ook wordt in het rapport aanbevolen gericht te investeren in onderwijs, zodat juristen – ook in de rechtspraktijk – meer empirisch onderzoek lezen en gebruiken.

Empirisch onderzoek dringt beperkt door tot rechtspraktijk

Uit het onderzoek is gebleken dat ELS-juristen in de minderheid zijn en dat zij de (empirische) methoden niet altijd verantwoorden en rapporteren. Juristen worden ook niet opgeleid in het lezen of toepassen van empirische methoden. Daarnaast kwam naar voren dat empirisch onderzoek slechts beperkt tot de rechtspraktijk doordringt. In Nederlandse wetsvoorstellen uit 2015 door het Ministerie van Justitie en Veiligheid werd weinig naar empirisch onderzoek gerefereerd. Bedrijfsjuristen, rechters en advocaten gaven aan weinig empirisch-juridische literatuur te lezen en toe te passen.

Groeiende belangstelling voor ELS

In Nederland is steeds meer aandacht voor ELS. Er zijn verschillende ELS-conferenties georganiseerd, tijdschrift-themanummers verschenen, handboeken gepubliceerd en er is een summer course gegeven. De Raad voor de Rechtspraak, Directie Wetgeving van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, het Parket-Generaal en het Studiecentrum Rechtspleging hebben hun steun betuigd aan ELS. De Nederlandse Wetenschapsagenda (NWA), route Tussen Conflict en Coöperatie, benoemt ELS nadrukkelijk als speerpunt. Tot slot is de Nederlandse Encyclopedie voor Empirical Legal Studies in de maak.

Publicatiegegevens en verder lezen

Elbers, N., Malsch, M., Van der Laan, P., Akkermans, A. & Bijleveld, C. (2018) Rapport Nationale Stimuleringsactie Empirical Legal Studies. De stimuleringsactie is gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

dr. Nieke Elbers

Over dr. Nieke Elbers

Nieke Elbers studeerde in 2006 af als (neuro)psycholoog aan de Universiteit Maastricht. In 2013 promoveerde ze aan de rechtenfaculteit van de Vrije Universiteit Amsterdam op een onderzoek naar het negatieve effect van een letselschadeafwikkeling op het herstel van verkeersslachtoffers. Daarna werkte zij als postdoc onderzoeker aan de Universiteit van Sydney in Australië, waar zij onderzoek deed naar de procedurele rechtvaardigheid van letselschadesystemen na een verkeers- of arbeidsongeval. Ze werkte hiervoor nauw samen met beleidsmakers, juristen en specialisten in de gezondheidszorg.

Sinds 2016 is Nieke als postdoc onderzoeker verbonden aan het NSCR als projectleider Empirical Legal Studies (ELS). Het ELS project heeft als doel juristen te stimuleren empirisch onderzoek uit te voeren en toe te passen. Juristen leren in hun opleiding over het algemeen vrij weinig over empirie, terwijl dat wel heel nuttig en nodig is. Vaak worden er bij het maken van wetgeving allerlei aannames gemaakt over menselijk gedrag, maar het is lang niet altijd zeker of deze assumpties wel kloppen. Daarvoor is empirisch onderzoek nodig. Ook hebben juristen soms moeite met het beoordelen van empirisch onderzoek, wat kan leiden tot verkeerde rechterlijke beslissingen. ELS is een belangrijke wetenschappelijke vernieuwing, die zal voorzien in het beantwoorden van maatschappelijke vragen.

Nieke maakt deel uit van het Cluster Empirical Legal Studies.

Bekijk alle berichten



NSCR