Zoek

Onderzoek Omstanders in actie bij geweld

Stel je eens voor dat je tijdens het winkelen getuige bent van een gewapende overval. Of dat je naar huis loopt met je boodschappen en een gevecht op straat ziet. Wat zou jij doen? Zou je ingrijpen? En wat zou er gebeuren als je dat deed?

Om te onderzoeken wat je zou moeten doen in dergelijke situaties, kreeg NSCR-onderzoeker Marie Rosenkrantz Lindegaard twee persoonsgebonden beurzen toegekend: een NWO Aspasia-beurs en een Deense Research Leader-beurs. Samen met een onderzoeksteam van twee postdocs en een promovendus zal ze onderzoek doen naar het gedrag van omstanders bij overvallen en bij straatgevechten in Nederland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk. Er wordt daarbij gekeken naar het gedrag van daders, slachtoffers en omstanders op beeldmateriaal van beveiligingscamera’s. De beelden worden aangevuld met informatie uit de politiedossiers van de betreffende incidenten. Op deze manier zal het team een “First Aid Guide” voor omstanders opstellen. De gids zal burgers adviseren over hoe ze als omstanders kunnen helpen bij het bewaken van de veiligheid op straat.

In het project wordt kritisch gekeken naar experimentele onderzoeksbevindingen waaruit zou blijken dat omstanders meestal apathisch reageren wanneer slachtoffers hulp nodig hebben. Ook worden onderzoeksbevindingen ter discussie gesteld die gebaseerd zijn op retrospectieve getuigenissen van omstanders, daders en slachtoffers. Baanbrekend onderzoek met beelden van beveiligingscamera’s door professor Mark Levine en collega’s (Universiteit Exeter) en recent onderzoek door Marie Lindegaard, Wim Bernasco en collega’s tonen een ander beeld van omstanders: niet apathisch, maar actief. Uit het onlangs voltooide rapport Overvallen in Beeld: Gedrag van daders, slachtoffers en omstanders bleek dat omstanders bij winkelovervallen in Nederland een breed scala aan gedrag vertonen, zoals doorgaan met standaardhandelingen, ontsnappen, tegenstand bieden aan daders en troosten van slachtoffers.

Beeldmateriaal van beveiligingscamera’s is veelbelovend voor criminologisch onderzoek, omdat het de mogelijkheid biedt om waar te nemen wat er gebeurt tijdens criminele gebeurtenissen. Voor criminologen is dit uniek, omdat ze voor het eerst hun eigenlijke onderzoeksonderwerp te zien krijgen. Ze hoeven niet langer te vertrouwen op de retrospectieve en mogelijk vertekende getuigenissen van de betrokkenen.

dr. Marie Lindegaard

Over dr. Marie Lindegaard


Marie Rosenkrantz Lindegaard voltooide haar Master in antropologie aan de Universiteit van Kopenhagen in 2004. Haar scriptie was gebaseerd op etnografisch onderzoek onder jongeren in Kaapstad. De hoofdvraag was hoe jongeren hun veiligheid weten te waarborgen in een dagelijks leven dat gekenmerkt wordt door voortdurende geweldsdreiging. In 2009 promoveerde Marie aan de Universiteit van Amsterdam. Haar proefschrift richtte zich op de vraag waar en wanneer jongens in Kaapstad geweld gebruiken, en wat zij doen om dat juist te vermijden.

Marie werkt op het NSCR aan een project dat zich richt op interviews met overvallers uit Nederland. De nadruk ligt hierbij op het verklaren van waarom (geplande) overvallen soms gepleegd en soms niet gepleegd worden, en waarom sommige overvallen met meer geweld gepaard gaan dan andere. Onderzoeksinteresses van Marie zijn de situationele aspecten van de criminaliteit, het vermijden van misdaad, geweld, overvallen, daders, jeugd, agency, mannelijkheid, straatcultuur, sociale en ruimtelijke mobiliteit, kwalitatief onderzoek, etnografie van gevangenissen, Zuid-Afrika.

Marie maakt deel uit van het cluster Criminal Events.

Bekijk de website van de Video violence group.

Link naar persoonlijke website.

Bekijk alle berichten

2017

Antokolskaia, M V; Coenraad, L M; der, Lans Marit Tomassen-van; van den Berg, C J W; Kaljee, J; Roorda, H N; Bijleveld, C C J H; Finkenauer, C; de Groot, G; Dirkse, M; Schellevis, T; Sijtesema, M C

Evaluatie pilot preventie vechtscheidingen en pilot regierechter echtscheidingen Technical Report

Raad voor de Rechtspraak 2017.

Links | BibTeX




NSCR