Zoek

Ons cybergedrag is veel onveiliger dan we zelf denken

Zeggen dat je je online veilig gedraagt, blijkt nog iets heel anders dan het daadwerkelijk doen. Onderzoek van De Haagse Hogeschool en het NSCR laat zien dat Nederlanders zich online niet veilig gedragen. Daarbij komt dat hoe meer mensen weten over cybersecurity, hoe onveiliger ze online handelen. De uitkomsten zetten dan ook vraagtekens bij de effectiviteit van het enkel creëren van meer awareness.

Online criminaliteit is veelvoorkomend en de impact op slachtoffers kan groot zijn. Ondanks technische maatregelen zoals virusscanners en firewalls, is een groot deel van slachtofferschap terug te voeren op het gedrag van mensen. Het doel van dit onderzoek was in kaart brengen hoe Nederlanders zich online écht gedragen. In de toekomst kunnen op basis hiervan interventies worden ontwikkeld.

Zwakke wachtwoorden, klikken op onveilige links en persoonlijke informatie delen

Een groot deel van de Nederlanders blijkt zich online niet veilig te gedragen. Opvallend in deze studie is het grote verschil tussen het zelf-gerapporteerde gedrag en het objectief gemeten online gedrag. De onderzoekers keken naar gebruik van wachtwoorden, opslaan van belangrijke bestanden, installeren van updates, gebruik van beveiligingssoftware, alertheid tijdens internetgebruik, online delen van persoonlijke gegevens en omgaan met bijlagen en hyperlinks in e-mails. Uit de objectieve metingen blijkt dat het cybergedrag van mensen onveiliger is dan ze zelf denken. Zo gebruikt bijna 60% een zwak wachtwoord, download 40% onveilige software en deelt zo’n 30% van de respondenten persoonlijke gegevens, zoals hun volledige naam, geboortedatum en e-mailadres. Als respondenten phishing e-mails krijgen aangeboden, klikt ruim 20% op de hyperlink of kopieert de URL naar de webbrowser. Ook blijkt dat mensen geen consistent veilig gedrag vertonen. Wanneer iemand bijvoorbeeld veilig omgaat met phishing, betekent dit niet dat iemand ook een sterk wachtwoord kiest.

Kennis over cybersecurity leidt niet altijd tot veiliger gedrag

Bij de respondenten uit het onderzoek is ook een test afgenomen om hun kennis rondom veilig gedrag op het internet te meten. Mensen met de meeste kennis over cybersecurity zeggen ook het vaakst dat zij zich online veilig gedragen. Maar uit de objectieve metingen komt een ander beeld naar voren: respondenten met meer kennis over cybersecurity gebruiken juist vaker een zwak wachtwoord en downloaden vaker onveilige software.

Publicatiegegevens en verder lezen

S. van ’t Hoff – de Goede, R. van der Kleij, S. van de Weijer & R. Leukfeldt (2019). Hoe veilig gedragen wij ons online? Een studie naar de samenhang tussen kennis, gelegenheid, motivatie en online gedrag van Nederlanders. Onderzoek in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC).

dr. Rutger Leukfeldt

Over dr. Rutger Leukfeldt


Rutger Leukfeldt is senior onderzoeker cybercrime bij het NSCR en lector Cybersecurity in het mkb bij de Haagse Hogeschool. Rutger promoveerde op een onderzoek naar de ontstaans- en groeiprocessen van cybercriminele netwerken. Daarnaast voerde Rutger de afgelopen tien jaar voor opdrachtgevers uit zowel het publieke als private domein diverse cybercrime-onderzoeken uit. Enkele voorbeelden zijn onderzoek naar werkwijzen en daderkenmerken van cybercriminelen, onderzoek naar slachtofferschap van cybercrime en onderzoek naar de doorstroom van cybercrimezaken binnen de strafrechtketen. In 2015 kreeg Rutger een Marie Curie Individual Fellowship (EU-beurs) om de veranderde organisatie van criminele netwerken te bestuderen. In 2017 ontving hij een NWO Veni-beurs om de offline kant van cybercrime te bestuderen. Verder is hij sinds 2017 voorzitter van de Cybercrime Working Group van de European Society of Criminology.

Rutger maakt deel uit van het Cluster Cybercrime.

Bekijk alle berichten



NSCR